Ratusz
Ratusz (niem. Rathaus, dom rady), reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich.
W starożytnej Grecji funkcję ratusza pełnił buleuterion, w Rzymie kuria. W okresie średniowiecza (w XII wieku) pojawiły się ratusze o charakterze budowli obronnych. Były stawiane najczęściej na planie czworoboku i sytuowane w centrum miasta, na rynku lub przy jednej z ważniejszych pierzei. Ważnym elementem ratusza była wieża pełniąca funkcję strażnicy miejskiej. Wieża była wkomponowana w bryłę budynku lub budowana jako wolno stojąca (beffroi). Spotyka się także ratusze z dwiema wieżami (nie wiadomo dokładnie co miały one symbolizować). Najważniejszym pomieszczeniem w ratuszu była sala obrad. Było to jednocześnie największe i najbardziej reprezentacyjne pomieszczenie w budynku, umieszczano je na pierwszym piętrze.
W okresie renesansu i baroku ratusze budowano w bardziej ozdobnej formie, architektura była zbliżona do pałacowej.
Ratusz, jako budowla monumentalna i reprezentacyjna był znakiem siły i samorządności miasta, wokół niego budowano kramy kupieckie, sukiennice.
Przykładowymi ratuszami w Polsce są okazałe budowle w Bielsku-Białej, Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, Toruniu, Nowym Sączu i w Szydłowcu. Przykładem ratusza dwuwieżowego jest ratusz w Szprotawie. Jedynym zachowanym w Polsce ratuszem drewnianym jest ratusz w Sulmierzycach.
W Polsce często ratusz jako budynek jest określany mianem magistrat.
